Een wandeling door Alkmaar

Een paar jaar geleden schreef ik een toeristische folder voor de gemeente Alkmaar. Omdat er ruimte over leek te zijn, stelde ik ook een wandeling samen, langs een aantal mooie panden en plekken. Achteraf viel de beschikbare ruimte tegen en is de wandeling nooit geplaatst. Dit blog leek me een goede gelegenheid om de route weer even voor de dag te halen, een beetje af te stoffen en beschikbaar te stellen aan iedereen die dit leest. Dus als je het leuk vindt, neem ik je vandaag mee langs een kleine selectie historische panden en prachtige hofjes in een niet te lange wandeling door het centrum.

Als je (vanaf de richting van het station en het Scharloo) over de Bergerbrug het centrum van Alkmaar in wandelt, vind je direct aan je rechterhand het hofje ofwel provenhuis Paling en van Foreest. Nog altijd een hofje met huisjes voor alleenstaande dames, met op de hoek de woning van het huismeestersechtpaar.

Het hofje van Paling en Van Foreest
Het hofje van Paling en Van Foreest. Op mooie dagen zit de huismeester vaak met zijn orgeltje op straat te spelen voor het langslopende publiek.

Ik heb voor het boek Hofjes van Alkmaar (2013) een aantal bewoners en bewoonsters van hofjes mogen interviewen. Dat waren super leuke gesprekken die mij weer veel geleerd hebben over de geschiedenis van deze stad.

Als je hier rechtsaf gaat, kom je op de Geest, een schilderachtig straatje dat al vaak als decor diende voor films en reclames. Let op het hoekhuis op Kanisstraat 1. Dit sprookjesachtige pandje is gebouwd rond 1540.

Kanisstraat 1. Dit sprookjesachtige pandje is gebouwd rond 1540
Kanisstraat 1. Dit sprookjesachtige pandje is gebouwd rond 1540

Als je aan het einde van de Geest linksaf slaat, en dan direct weer rechts, loop je een stukje langs het water, over de Lindengracht. Volg het water tot restaurant het Gulden Vlies (aan je linkerhand). Dit pand was ooit de schouwburg van Alkmaar.

Restaurant het Gulden Vlies , ooit de schouwburg van Alkmaar en nu een restaurant met terras op het water.
Restaurant het Gulden Vlies , ooit de schouwburg van Alkmaar en nu een restaurant met terras op het water.

Als je hier rechtsaf over de brug gaat, vind je meteen aan je rechterhand het hofje van Splinter (hoek Ritsevoort en Lindegracht). De toegang tot het hofje is een gewone deur waarbij je denkt dat je een advocatenkantoor binnenstapt, maar er is dus meer…

Je denkt dat je een advocatenkantoor binnenstapt, maar achter deze deur is ook de toegang tot het hofje van Splinter
Je denkt dat je een advocatenkantoor binnenstapt, maar achter deze deur is ook de toegang tot het hofje van Splinter

Als je de privacy van de bewoonsters in acht neemt, mag je best even een kijkje nemen in de bijzondere wereld achter de deur.

Het hofje van Splinter. Als je de privacy van de bewoonsters in acht neemt, mag je best een kijkje nemen
Het hofje van Splinter, ook nog altijd een hofje speciaal voor dames

Als je het hofje weer verlaat, kun je, recht tegenover de uitgang van het hofje, de Oudegracht nemen. Langs deze mooie gracht tref je een heleboel mooie grachtenpanden, met bijna aan het einde rechts, op nummer 87, het Wildemanshof, het grootste hof van Alkmaar. Ook hier ben je, met respect voor de privacy van de bewoonsters, welkom om een kijkje te nemen.

Het Wildemanshof, het grootste hof van Alkmaar. Pas nog volledig opgeknapt vanwege het driehonderdjarig bestaan
Het Wildemanshof, het grootste hof van Alkmaar. Pas nog volledig opgeknapt vanwege het driehonderdjarig bestaan. Ook hier wonen nog steeds alleen dames

Als je het Wildemanshof verlaat, en je gaat rechtsaf de Oudegracht weer op, neem dan meteen de eerste brug links. Je steekt de Oudegracht en winkelstraat De Laat over en komt uit op het Verdronkenoord. Meteen op de hoek links, op nummer 45, staat hier het indrukwekkende classicistische pakhuis de Vigilantie. Tot voor kort was de mooie bovenzaal nog te huur voor culturele activiteiten, maar tegenwoordig is het alleen in gebruik als woonhuis.

De Vigilantie, een classicistisch pakhuis
De Vigilantie, een classicistisch pakhuis (heb ik ook op moeten zoeken, hoor 🙂 )

Neem de brug naar de andere kant van het water en ga linksaf het Verdronkenoord op.

In de zomer kun je bij De Kraak op nummer 52 een bootje huren om door de Alkmaarse grachten te toeren of bijvoorbeeld een tochtje naar Bergen te maken.

Als je het centrum in vaart, kun je na de bocht naar rechts, direct na de brug, aanleggen bij de ijssalon op de Mient. Je hoeft niet eens je bootje af voor een ijsje. Als je de ijsbel aan de kade luidt, komt er iemand naar te toe om de bestelling op te nemen.
Als je het centrum in vaart, kun je na de bocht naar rechts, direct na de brug, aanleggen bij de ijssalon op de Mient. Je hoeft niet eens je bootje af voor een ijsje. Als je de ijsbel aan de kade luidt, komt er iemand naar je toe om de bestelling op te nemen.

Neem vervolgens op het Verdronkenoord het derde straatje rechts (de toegang tot de Laurentiuskerk niet meegerekend). Je komt nu in de Hekelstraat, onderdeel van De Oude Stad. Een prachtig winkelgebiedje met mooie oude pandjes met de meest originele winkeltjes en lunchrooms. Als je gaat winkelen in Alkmaar, mag je De Oude Stad zeker niet missen!

20160816_154747
De Hekelstraat en het Fnidsen maken deel uit van De Oude Stad, een bijzonder stukje centrum dat je zeker niet mag missen als je houdt van funshoppen

Ga aan het einde linksaf het Fnidsen op en meteen weer rechts. Hier, aan de Appelsteeg 2, staat het beroemde ‘Huis met de kogel’.

Het beroemde huis met de Kogel
Het groene houten pand is het beroemde Huis met de Kogel

Het verhaal over de kogel in de muur is volgens mij ooit verzonnen of verdraaid voor de toeristen, maar het is wel een prachtig zestiende-eeuws (deels nog houten) pand. Kijk hier even vanaf de ophaalbrug naar het beroemde Waaggebouw met het naastgelegen Waagplein (het grootste terrassenplein van Alkmaar). Alle toeristen maken een foto vanaf deze brug, maar je kunt ze geen ongelijk geven, want het is een prachtig plaatje.

Zicht op de Waagtoren
Zicht op de Waagtoren

Als je weer terug loopt naar het Fnidsen, kijk dan nog even naar links. In het hoekpand aan de overkant was ooit het eerste Alkmaarse Albert Heijn winkeltje gevestigd.

Hier zat ooit het allereerste AH winkeltje van Alkmaar (eind negentiende, begin twintigste eeuw)
Hier zat ooit het allereerste AH winkeltje van Alkmaar (eind negentiende, begin twintigste eeuw)

Als je nu rechtsaf slaat, loop je richting het Waaggebouw, waarin het VVV en het Hollands Kaasmuseum gevestigd zijn.

Ga over de brug (vóór het Waaggebouw) linksaf de Mient op. Ook hier tref je prachtige oude panden met, sinds de laatste tijd, steeds meer terrassen aan het water.

Rondvaart door de Alkmaarse grachten
Een rondvaart door de Alkmaarse grachten…

Je kunt hier trouwens ook opstappen voor de rondvaart door de Alkmaarse grachten. Is echt leuk om een keer te doen, ook als je geen toerist bent. Maar pas op je hoofd, want je gaat onder een heleboel zeer lage bruggetjes door. Wij lagen, behalve de helft van de tijd op de vloer, ook dubbel van het lachen!

Vervolg nu de Mient met het water aan je linkerhand. De Mient gaat over in de Huigbrouwerstraat. Op nummer 24 vind je het oudste pandje van Alkmaar. Dit voormalige woonhuis is gebouwd in 1472. Als je even doorloopt en naar rechts gaat, ben je weer op de Laat.
Aan je linkerhand, op nummer 143, zie je het in Late Amsterdamse Schoolstijl gebouwde pand met detailleringen in Art Deco-stijl, waar voorheen V&D gevestigd was. Ik mis V&D trouwens nog steeds. Behalve dat ze er onder meer goeie leggings verkochten, hadden ze ook het beste openbare toilet van Alkmaar.

Alleen nog de herinnering aan dit bekende warenhuis, plus dus een indrukwekkend pand dat nu tijdelijk in gebruik is door startende creatieve ondernemers
We hebben nu alleen nog de herinnering aan het bekende warenhuis, plus een indrukwekkend pand dat nu tijdelijk gebruikt wordt door startende creatieve ondernemers

Als je nu het eerste zijstraatje links (het Payglop) neemt, kom je uit in de Langestraat, ofwel de hoofdwinkelstraat. Als je linksaf gaat, vind je op nummer 95 en 97 het mooie oude stadhuis van Alkmaar.

Het Stadhuis van Alkmaar. Hoeveel pas getrouwde stellen zouden al op deze trap gefotografeerd zijn? (Wij niet overigens, want wij trouwden om praktische reden in het Poldermuseum annex gemaal in Heerhugowaard).
Het Stadhuis van Alkmaar. Hoeveel pas getrouwde stellen zouden al op deze trap gefotografeerd zijn? (Wij niet overigens, want wij trouwden om praktische reden in het Poldermuseum annex gemaal in Heerhugowaard).

Aan het eind (of eigenlijk het begin) van de Langestraat is de Grote of St. Laurenskerk niet te missen. Als je vanaf de kerk weer even terugloopt, de Langestraat in, neem je de eerste zijstraat links, de Hoogstraat. Deze straat gaat over in de Doelenstraat. Op de hoek van de Doelenstraat en de Koningsweg, vindt je rechts het hofje van Bijlevelt. Een mooi hofje, dat helaas maar af en toe op Open Monumentendag te bezichtigen is.
Als troost kun je wel (op de andere hoek) terecht bij het Kruithuis, een gezellig antiek- en brocanteparadijs annex thee- en koffiehuis.

Als je rechtsaf de Koningstraat in gaat en vervolgens de eerste straat rechts neemt, komt je uit in de Lombardsteeg.Hier is, op de hoek met de Gedempte Nieuwesloot, Het Huis van Achten. Ook een hofje dat alleen op de Open Monumentendag in september geopend is voor publiek.

Het Huis van Achten, gefotografeerd vanaf de Gedempte Nieuwesloot
Het Huis van Achten, met in de gevel de steen met de naam van het ‘provenhuis’, gefotografeerd vanaf de Gedempte Nieuwesloot

Als je linksaf de Gedempte Nieuwesloot op gaat, zie je, grenzen aan het Huis van Achten, het Hof van Sonoy. Hier is, in de tuin, te midden van de mooie oude pandjes, een schitterend terras gevestigd (De Heeren van Sonoy), dat in 2014 een mooie plek behaalde in de Nederlandse Terras Top 100.

Het terras van de Heeren van Sonoy stond in 2014 terecht in de Terras Top 100
Het terras van de Heeren van Sonoy stond in 2014 terecht in de Terras Top 100

Wij bewaren overigens een bijzondere herinnering aan deze plek, omdat Arjen mij in 2002, tijdens een etentje helemaal boven in het torentje, ten huwelijk heeft gevraagd.

Helemaal bovenin het torentje (je moet wel een heeeeeele hoop treden op) is een eetruimte voor een klein gezelschap
Helemaal bovenin het torentje (je moet wel een heeeeeele hoop treden op) is een eetruimte voor een klein gezelschap

Maar goed, al met al, lijkt me dit een mooi moment en een goeie plek om even uit te rusten! Al kun je dat natuurlijk ook doen op één van de andere terrassen die je tijdens je wandeling passeerde.

Ik wens je een zonnige en mooie wandeling!!!